Wybór przyszłego zawodu to nie tylko kwestia zainteresowań, predyspozycji czy możliwości na rynku pracy. Równie ważne jest to, co dla młodego człowieka naprawdę ma znaczenie. Wartości, takie jak bezpieczeństwo, samorealizacja, rozwój osobisty, pomaganie innym czy sukces, mogą w istotny sposób wpływać na podejmowane decyzje edukacyjne i zawodowe.
Scenariusz zajęć „Co dla mnie jest naprawdę ważne?” został przygotowany z myślą o uczniach szkół ponadpodstawowych. Dzięki indywidualnej refleksji, pracy z listą wartości i napisaniu krótkiego minieseju uczniowie mają okazję lepiej poznać siebie oraz zastanowić się, jak ich system wartości może kształtować przyszłą ścieżkę zawodową.
Zajęcia pomagają spojrzeć na planowanie kariery z szerszej perspektywy – nie tylko przez pryzmat tego, jaki zawód można wykonywać, ale również tego, w jakim środowisku chcemy pracować, co jest dla nas ważne i jakie zasady chcemy realizować w życiu zawodowym. To okazja do rozwijania samoświadomości i dostrzeżenia, że znajomość własnych wartości może być pomocnym kompasem przy podejmowaniu przyszłych decyzji.
Scenariusz autorstwa Anny Płoskiej pochodzi z książki „Szkolny Doradca Zawodowy. Narzędziownik”.
Wprowadzenie do scenariusza o określaniu własnego systemu wartości związanego z pracą
Cel główny scenariusza: refleksja nad tym, co dla ucznia jest naprawdę ważne, zrozumienie wpływu wartości na wybory edukacyjno-zawodowe, wzmocnienie poczucia tożsamości i samoświadomości ucznia.
Czas trwania zajęć: 45 minut.
Forma pracy: praca indywidualna, praca z całym zespołem klasowym.
Grupa wiekowa: uczniowie szkoły ponadpodstawowej.
Jakie efekty osiągają uczniowie?
Po zakończeniu zajęć uczeń:
- Identyfikuje swoje kluczowe wartości.
- Potrafi wskazać, jak wartości wpływają na jego decyzje edukacyjno-zawodowe.
- Rozwija zdolność autorefleksji.
- Formułuje argumenty uzasadniające zgodność zawodu z wartościami.
- Nabiera świadomości, że wartości są kompasem w planowaniu przyszłości.
Metody pracy wykorzystywane w scenariuszu:
- Praca indywidualna
- Refleksja pisemna
- Miniesej
- Rozmowa kierowana
Jak przeprowadzić zajęcia według scenariusza?
1. Otwarcie zajęć
Wprowadzenie – Kompas w życiu.
Nauczyciel wyjaśnia metaforę kompasu jako symbolu, który pomaga nam podejmować decyzje zgodnie z naszymi wartościami.
Prowadzący pyta uczniów: Czym dla Was są wartości? Czy łatwo jest działać zgodnie z nimi?
Czas: 5 minut.
2. Część główna
2.1. Ćwiczenie indywidualne „Kompas Wartości”
Uczniowie otrzymują arkusz z listą 60 wartości (np. wolność, sukces, odpowiedzialność, rodzina, rozwój, pieniądze, bezpieczeństwo). Ich zadaniem jest:
- zakreślić 10 najważniejszych dla siebie wartości,
- spośród 10 wybrać 5,
- następnie wybrać 3 kluczowe.
Dla każdej z trzech kluczowych wartości
uczniowie zapisują:
- Co dla mnie znaczy ta wartość?
- Kiedy ostatnio działałem(-am) w zgodzie z nią?
- Jak ta wartość wpływa na moje wybory zawodowe?
Materiały: karta pracy „Kompas wartości – lista 60 wartości”
Czas: 15 minut.
2.2. Miniesej „Zawód zgodny z moimi wartościami”
Uczniowie wybierają jeden zawód, który ich zdaniem jest zgodny z ich systemem wartości. Piszą krótki tekst, w którym wyjaśniają:
- Dlaczego ten zawód do nich pasuje?
- Jak realizuje ich wartości?
- Z jakimi dylematami mogą się w nim zmierzyć?
Materiały: kartki, długopisy.
Czas: 10 minut.
2.3. Podsumowanie
Chętni uczniowie mogą przeczytać zdanie:
W pracy nie mógłbym, nie mogłabym ______, ponieważ to narusza moją wartość ______.
3. Podsumowanie zajęć i refleksja
Cel: utrwalenie zrozumienia, że wartości stanowią fundament decyzji życiowych i zawodowych.
Metody: runda podsumowująca, refleksja indywidualna, rozmowa kierowana.
Materiały: kartki, długopisy.
Czas: 5 minut
Dodatkowe zasoby i rozwinięcie tematu scenariusza
1. Rekomendowane ćwiczenia do pracy indywidualnej:
Przygotowanie tygodniowego dziennika decyzji.
Przez 7 dni uczniowie codziennie zapisują 1 decyzję, którą podjęli, i identyfikują, jaką wartość odzwierciedlała ta decyzja.
Na końcu tygodnia dokonują refleksji i podsumowania, które wartości najczęściej kierowały ich wyborami i czy są z tego zadowoleni.
2. Propozycje do dalszych zajęć:
Zajęcia (lub pogadanka) o konflikcie wartości – kiedy nasze wartości się ścierają np. lojalność vs. prawdomówność.
Uczniowie analizują sytuacje, w których trzeba dokonać trudnych wyborów etycznych.
Ewaluacja zajęć
Ewaluację można przeprowadzić za pomocą pytania wyświetlonego na tablicy: Z którą
wartością wychodzisz dziś z tej sali?
Uczniowie piszą jedno słowo na karteczce samoprzylepnej i przy wyjściu z zajęć przyklejają ją na symbolicznej tablicy.
Dzięki temu nauczyciel zyskuje wgląd w to, co najbardziej poruszyło młodzież, a uczniowie zamykają refleksję nad sobą.
Informacje dodatkowe
Temat programowy: Określa własny system wartości, w tym wartości związanych z pracą i etyką zawodową
Materiały (środki dydaktyczne):
- Karta pracy „Kompas wartości – lista 60 wartości”
- Arkusze papieru
- Długopisy, flamastry
- Zegar/stoper
Załączniki do pobrania: Do tego scenariusza możesz pobrać karty pracy do samodzielnego druku według zapotrzebowania „Kompas wartości – lista 60 wartości”. Plik pobierzesz tutaj.
Książkę w zestawie wraz z gotowymi kartami pracy zamówisz tutaj.
Sprawdź również scenariusz o autoprezentacji – kliknij tutaj, aby otworzyć w nowej karcie.
Obserwuj nas w naszych mediach społecznościowych, aby nie przegapić wartościowych treści!
Facebook
Instagram
YouTube
Anna Płoska – redaktor naczelna serwisu doradztwozawodowe.pl. Psycholog i doradca zawodowy.
